Strona startowa

O maleńkich Zagórzycach znów jest głośno w całej Polsce. Do wsi koło Kazimierzy Wielkiej zjechali w sierpniu archeolodzy, którzy dokonują kolejnych niezwykłych odkryć z historii osadnictwa.

Kolejnych, gdyż krakowscy naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego prowadzą w Zagórzycach badania już od siedmiu lat.

OD CERAMIKI RYTEJ DO CELTÓW
Co ściągnęło ich właśnie tutaj, w okolice Kazimierzy? Archeolodzy twierdzą, że to miejsce szczególne. Wzgórze okalające Zagórzyce od strony północnej, poddawane właśnie eksploracji, to wielka księga historii. Zapis dziejów osadnictwa od epoki kamienia do średniowiecza.

Z wcześniejszych badań wynika, że pierwsza osada na tym terenie powstała około 5200 lat przed naszą erą (kultura ceramiki wstęgowej rytej). Pierwsi rolnicy, jacy się tu osiedlili, przybyli z południa, zza Karpat.

- Dlaczego w tym rejonie? Przede wszystkim to miejsce na wzgórzu, dobre do założenia osady obronnej. Są tu żyzne ziemie, lessy z czarnoziemami. Ponadto był dostęp do wody, a to bardzo ważne - wylicza kierujący ekspedycją Jacek Pikulski.
Archeolodzy mówią nawet o dziesięciu fazach osadniczych. Oznacza to, że ludzie mieszkali tutaj "z przerwami”, sięgającymi setek, tysięcy lat. Ślady osadnictwa, znalezione przedmioty potwierdzają teorię, że po "ceramice wstęgowej” życie w Zagórzycach kwitło też w kulturze pucharów lejowatych (4000 lat przed Chrystusem), w czasach kultur mierzanowickiej, łużyckiej. A pod koniec pierwszego tysiąclecia przed naszą erą pojawili się Celtowie.

RZYMSKIE WPŁYWY
W tym roku wykopaliska prowadzone są na kolejnym poletku. Stanowisko archeologiczne ma powierzchni 3,5 ara. Na co dzień to pola orne, użytkowane przez rolników, którzy sieją tu zboże, uprawiają tytoń, ziemniaki.
Krakowscy badacze weszli na świeże ściernisko, zdjęli górną, 30-centymetrową warstwę gleby. Teraz bardzo dokładnie, krok po kroku, badają każdy skrawek ziemi. Schodzą coraz głębiej, dokumentując to, co zostało znalezione.

- To dopiero pierwsza faza. Bardziej spektakularnych odkryć możemy spodziewać się za kilka dni. Choć już teraz natrafiliśmy na cenne przedmioty z okresu wpływów rzymskich - podkreśla Jacek Pikulski. - To przedział czasu między 100 i 180 rokiem naszej ery.

Archeolodzy odkryli ceramikę - fragmenty naczyń (misy, garnki, wazony) wykonanych z gliny przed 2 tysiącami lat. Ciemne miejsca na odkrytej ziemi to podpiwniczenia domostw. Są obiekty towarzyszące: piece, magazynki, jamy odpadowe, które pełniły wtedy rolę śmietników.
Na terenie osady wykopano też kości zwierząt. - Te szczątki dużo nam powiedzą. Po przeprowadzeniu specjalistycznych badań będziemy mogli określić, jakie zwierzęta wtedy hodowano, jaką dietę stosowano, jak liczne były stada - przewiduje Jacek Pikulski. - Jedno pewne jest już teraz. W Zagórzycach była kiedyś bardzo duża osada.

Z POMPEJÓW DO ZAGÓRZYC
Zagórzycka ekspedycja liczy 15 osób. To naukowcy, ale i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego, którzy odbywają praktyki. W tym roku badania mają po raz pierwszy wymiar... międzynarodowy. W składzie ekipy znajduje się bowiem Aisling Mulcahy z Irlandii. - Przyjechałam do Polski, gdyż słyszałam wiele dobrego o badaniach w Zagórzycach. I nie żałuję - twierdzi z przekonaniem. - To zupełnie inna praca, inna archeologia. Mogę tu naprawdę dużo się nauczyć - dodaje Aisling, która ma w swoim dorobku także prace badawcze w Pompejach.

Ekipa pod wodzą Jacka Pikulskiego będzie kopać na wzgórzu do końca wakacji. We wrześniu przyjedzie druga ekspedycja, kierowana przez Michała Grygiela. Archeolodzy podkreślają na każdym kroku życzliwość mieszkańców Zagórzyc, są też wdzięczni władzom gminy Kazimierza Wielka za pomoc i wsparcie przy prowadzeniu badań.

O odkryciach archeologicznych w Zagórzycach napiszemy także w piątkowym "Echu Ponidzia”.

Adam Ligiecki

 źródło: